Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

19 juni 2017 06:04

Brexit-onderhandelingen van start, dit is wat er gaat gebeuren

De Britten moeten er nu eindelijk aan geloven. Vandaag beginnen de brexit-onderhandelingen. Het begin van het einde van het Verenigd Koninkrijk in de Europese Unie. Maar het land is politiek een puinhoop op dit moment. Hoe kan er dan serieus onderhandeld worden? We vragen het correspondent Anne Saenen.

De parlementsverkiezingen hebben een kleine twee weken geleden bepaald niet opgeleverd wat premier Theresa May ervan verwacht had. Het land is in een politieke impasse terechtgekomen, en dat heeft allemaal te maken met de aanstaande brexit.

Dat de Britten uit de Europese Unie stappen is duidelijk. De vraag is alleen op welke manier zij dat gaan doen. Een harde brexit, zoals May dat graag heeft, of een zachte brexit, met warme Europese banden? Dat weten we waarschijnlijk op 29 maart 2019 pas.

1. Kan er onderhandeld worden zonder een nieuwe regering?

Het leek er in eerste instantie op dat May de start van de onderhandelingen een paar dagen wilde uitstellen, totdat er meer duidelijkheid zou zijn over hoe May een meerderheid in het parlement zou krijgen. Nu moet ze aan de slag met een minderheidskabinet, wat haar onderhandelingspositie aanzienlijk verzwakt.

"Maar ze gaat niet zelf onderhandelen, daarvoor is minister van uittreding David Davis aangesteld. Hij en zijn team gaan vooral in de achterkamertjes steggelen hoe de brexit eruit komt te zien", legt Saenen uit. Dat doen ze vandaag trouwens niet in Londen, er wordt onderhandeld in Brussel. De onderhandelaars hoeven ook niet voor ieder resultaat toestemming te vragen aan het kabinet of parlement.

2. Waar wordt maandag precies mee gestart?

"Het eerste onderwerp dat op de onderhandelingsagenda staat gaat over EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en andersom: Britten in de Europese Unie." Want wat gaat er met hen gebeuren, vraagt Saenen zich af. Daarbij is ze natuurlijk zelf ook een Nederlandse die werkt in Verenigd Koninkrijk.

Mogen expats daar wel blijven werken? En kunnen ze gebruik blijven maken van gezondheidszorg en onderwijs, zolang ze belasting betalen? De angst zorgt ervoor dat expats een Britse nationaliteit proberen te verkrijgen. Maar wat doet dat dan weer met hun oorspronkelijke nationaliteit?

Vragen te over, waar snel antwoorden op gevonden moeten worden. Het is voor de Europese Unie zelfs één van de belangrijkste onderwerpen op de brexitagenda. Het gaat immers over mensen.

3. Wat zijn de meest lastige onderhandelingspunten?

Het lastigste punt is toch wel hoe het er economisch straks uit gaat zien. Hoe kunnen Europa en de Britten na een brexit handel met elkaar voeren? Daarvoor moeten de huidige handelsakkoorden nader worden bekeken. May wil graag al tijdens deze onderhandelingen praten over een compleet nieuw handelsverdrag, maar dat ziet de EU niet zitten.

Voor over de handelsrelatie wordt gesproken, wil Europa eerst afspraken maken over een ander heikel punt: de miljarden tellende eindafrekening. Ofwel, de financiële verplichtingen die de Britten aan de EU moeten voldoen bij uittreden.

Nog zo'n heikel punt: de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. Een harde brexit kan ervoor zorgen dat die grens hermetisch dichtgaat. Ierland is immers een EU-land. Maar geen Ier en Noord-Ier die daar op zit te wachten, de grens is al sinds mensenheugenis open. Handelsmateriaal voor de EU dus.

4. Wat merken de Britten nu al van de brexit?

De brexit en alle onzekerheid die daarbij hoort, heeft het pond geen goed gedaan. "Het zorgt vooral voor prijsstijgingen, dat merk je nu al. Het leven is hier duurder geworden, want de lonen stijgen niet zo hard", vertelt onze correspondent. Ook de huizenmarkt gaat niet meer zo hard als voorheen.

5. Enig idee hoe dit gaat afgelopen?

In principe kan de brexit nog worden teruggedraaid. Daarover staat namelijk niets in Artikel 50. Saenen: "Terugdraaien is dichterbij gekomen door de verkiezingen. En Europa is nog wel bereid om het te vergeten. Maar eigenlijk kan het niet." May heeft immers het mandaat van het volk om de EU te verlaten. Dat gaat dus niet gebeuren.

Dit zijn de opties die dan overblijven:

  • Vertrek uit de EU, maar wel binnen de Europese Economische Ruimte (EER) blijven. Dat kan als lid van de Europese vrijhandelsassociatie ( zoals bijvoorbeeld IJsland en Noorwegen ook doen).
  • Vertrek uit de EU, met de optie om meteen over een nieuw vrijhandelsakkoord te praten.
  • Vertrek uit de EU en het opwerpen van handelsbarrières.

Hierover zal er de komende anderhalf jaar druk onderhandeld worden. Vlak voor 2019 moet er een akkoord zijn waar het Britse parlement over mag stemmen. Op 29 maart 2019, twee jaar na het inroepen van Artikel 50, is de brexit een feit.

Maar zelfs met die datum kan nog geschoven worden als alle EU-landen hiermee instemmen. Mochten zij dat niet doen en er is op 29 maart 2019 geen akkoord, dan liggen de Britten de dag erna uit de EU en hebben ze een heel groot probleem.

Eerder maakten we een tijdlijn hoe het uittreden van de Britten uit de EU in z’n werk gaat:

Topnieuws