Buitenland

Ook Libanezen komen als Syrische vluchteling naar Europa

12 januari 2016 18:35 Aangepast: 12 januari 2016 22:57
Gevluchte Syrische kinderen gaan naar school in het Libanese Tripoli. Beeld © AFP

In Europa komen ze niet in aanmerking voor de vluchtelingenstatus. Toch wagen Libanezen de gok: ze doen zich voor als Syriër en mengen zich onder de stroom 'echte' vluchtelingen. In Europa wordt hun verhaal zelden doorgeprikt. Olaf Koens legt uit hoe dat kan.

In Libanon is dan wel geen oorlog, het leven is er niet makkelijk. Economisch gezien gaat het slecht. De enorme toestroom van vluchtelingen uit buurland Syrië zet de verhoudingen op scherp. Er is sektarisch geweld, en de simpele baantjes die vroeger voor het oprapen lagen zijn nu vaak vergeven aan Syrische vluchtelingen. Ook in Libanon zien ze de grote groepen Syriërs die naar Europa vertrekken. En dus denken: dat kunnen wij ook.

Vervalste documenten
Libanezen komen niet in aanmerking voor asielverblijf in de Europese Unie. Dus doen ze zich voor als Syriërs. Op de zwarte markt zijn vervalste documenten makkelijk te krijgen. Denk aan geboorteaktes, ID-bewijzen of paspoorten. De journalist Harald Doornbos toonde aan hoe makkelijk dat is. Inmiddels zijn de prijzen gehalveerd en krijg je voor 400 dollar al een paspoort. Een vervalste identiteitskaart uit Syrië kost 100 dollar.

Omdat Libanezen vrij naar Turkije kunnen reizen, pakken ze meestal gewoon het vliegtuig. Wanneer ze eenmaal de grens over zijn, worden de Libanese paspoorten verbrand of simpelweg weggegooid, en gaan ze met de Syrische papieren op bootjes richting Griekenland.

Oefenen op Syrisch accent
Eenmaal aangekomen in West-Europa kan het maanden duren voor een asielaanvraag in behandeling genomen kan worden. Tot die tijd kunnen de Libanezen oefenen op een Syrisch accent. Sommige woorden zijn anders, de uitspraak verschilt – maar alleen iemand met een goede kennis van de verschillende vormen van het Arabisch kan het verschil horen. 

Het is moeilijk om de cijfers boven tafel te krijgen. De autoriteiten in Beiroet houden niet specifiek bij wie er naar Turkije vertrekt. Ze houden bij wie het land verlaat, maar dat zijn heel algemene gegevens.

Mokhtar als spil
De mokhtars hebben die informatie wel. Een mokhtar is een soort commerciële gemeentewerker. In iedere wijk in iedere stad in Libanon heb je er wel een. Het zijn een soort tussenpersonen tussen de burgers en de overheid. De papieren die je nodig hebt om een paspoort aan te vragen, of documenten omtrent huwelijk en geboorte – het komt allemaal langs de mokhtar. Die weten in hun wijken precies wie vertrekt, waar naartoe, en waarom.

Thumbnail

In Tripoli spraken we Abdalla Al-Baqa, de mokhtar van de havenwijk. Hij heeft sinds vorige zomer tweeduizend jongeren zien vertrekken. "En als het zo doorgaat vertrek ik ook, echt!" zegt hij. Hij lacht erbij, want hij snapt niet hoe het kan dat in Europa bijna niemand door de mand valt.

In Haret Hraik, een buitenwijk in het zuiden van Beiroet, spraken we mokhtar Fahd Mounir Qasam. Hij bevestigt het beeld. "De meeste mensen die nu vertrekken naar Europa hebben daar al kennissen wonen. Het zijn vooral de Palestijnen die vertrekken."

Ook Palestijnen gaan
In Libanon wonen tussen de 300.000 en 500.000 Palestijnen. Zij proberen nu ook naar Europa te gaan, omdat ze als statenloze burgers een grotere kans maken niet te worden teruggestuurd. Mounir Qasam: "Ik kan geen exacte aantallen noemen, maar het is allemaal enorm toegenomen sinds de grote golf van vluchtelingen uit Syrië." Hij neemt het niemand kwalijk. "Dit is iets van alle tijden. Libanezen wonen over de hele wereld, en dat zullen ze blijven doen. Dit is een mooie kans."

In het zuiden van Libanon spraken we Abdallah Mannaa, de mokhtar van Borj El-Shamali. Hij legt uit dat het in het noorden van Libanon makkelijker is in het zuiden. "Wij zijn een klein dorp, en het is hier moeilijk om aan vervalste papieren te komen. En toch gaan ze: er zijn ongeveer 50 mensen vertrokken. Daarnaast gaan er heel veel Palestijnen weg. Het Palestijnse vluchtelingenkamp bij Borj El-Sjamali loopt helemaal leeg, daar zijn duizenden vertrokken richting Europa."

Thumbnail

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`