Buitenland

Zes redenen waarom ook dit vluchtelingenplan niet slaagt

08 maart 2016 17:19 Aangepast: 08 maart 2016 17:21
Beeld © ANP

Er ligt een principe-deal tussen de EU en Turkije om de vluchtelingenproblematiek aan te pakken. De details moeten nog worden uitgewerkt, maar nu is er al veel kritiek op het plan.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zegt dat uitvoering van het plan 'een doorbraak' kan betekenen. Volgens premier Mark Rutte moeten 'de mensensmokkelaars binnen twee of drie weken een ander vak zoeken' als dit eenmaal werkt. Maar volgens mensen uit het veld zijn er veel bezwaren. Een overzicht.

1. Terugsturen vluchtelingen naar Turkije mag niet
Turkije wil migranten die illegaal naar Europa komen terugnemen, als EU-landen erkende Syrische vluchtelingen uit Turkse vluchtelingenkampen laten komen. "Het gaat op dat eerste punt al mis", zegt Wil Eikelboom, advocaat gespecialiseerd in vreemdelingenrecht, tegen RTL Nieuws. "Het terugsturen van vluchtelingen naar Turkije is in strijd met het Vluchtelingenverdrag, dat ook Nederland heeft getekend. Turkije wordt niet als 'veilig derde land' gezien door westerse landen, dus daar moet je geen drommen vluchtelingen naartoe willen sturen. Een Nederlandse rechter zou uitzetting van Syriërs naar Turkije zelfs verbieden. Griekenland ziet Turkije wel als een veilig land, maar dan krijg je dus een u-bochtconstructie. Het komt toch over als: laat Griekenland het klusje maar klaren."

Ook vluchtelingenorganisaties zijn kritisch. De UNHCR wil wettelijke waarborgen voor bescherming van vluchtelingen. Amnesty International noemt het akkoord een 'verontrustend kortzichtige en inhumane benadering'. VluchtelingenWerk Nederland sluit zich daarbij aan. 

2. De Grieken kunnen het niet aan
Vluchtelingen die de oversteek naar Griekenland maken, moet Turkije dus terugnemen. Maar de Griekse premier Tsipras, waarschuwt voor al te veel optimisme, want ze kunnen dit niet zomaar regelen. Hoe kun je al die mensen opvangen en weer terugsturen? "Het Griekse systeem is er niet op toegerust", zegt Wil Eikelboom. "Er zou veel meer hulp voor de Grieken moeten komen."

Ook oud-politicus Joris Voorhoeve benadrukt dat. In het RTL Z-programma Van Liempt Live zegt hij: "Griekenland heeft opgegeven om mensen te registreren volgens de Europese regels en bescherming te geven zoals het hoort. Er moet veel meer gebeuren dan alleen afspraken maken met Turkije."

3. Wat? 3 miljard euro extra naar Turkije
Volgens het plan zou de EU niet 3 maar 6 miljard euro beschikbaar moeten stellen voor de vluchtelingenkampen in Turkije. Partijen in de Tweede Kamer, waaronder PVV, CDA, ChristenUnie en SP, zijn daar fel op tegen. Ze zijn bang dat de deal met Turkije niets oplost en dat '3 miljard extra een beloning is van slecht gedrag van Turkije', zegt Joëlle Voordewind van de ChristenUnie. Ook bestaat de angst dat Turkije over een paar maanden nog meer geld gaat vragen. 

4. Praten over toetreding Turkije heeft geen zin
In de deal staat ook dat het proces wordt versneld om Turken visumvrij naar Europa te laten reizen. Dat geldt ook voor de onderhandelingen over toetreding tot de EU. "Het mag duidelijk zijn, dat dat niet moet gebeuren", zegt SP-Kamerlid Harry van Bommel in Van Liempt Live. "In Turkije is het heel gewoon dat mensen met kritiek op de regering worden opgesloten. Journalisten komen onder curatele te staan. De wens van Turkije om nu met grote stappen tot het toetredingsproces te gaan, zou de EU volledig ongeloofwaardig maken."

Oud-minister Joris Voorhoeve vindt dat er door de Turken slim wordt onderhandeld. "Er wordt van een bepaalde probleemsituatie goed gebruik gemaakt. Maar ik zie niet gebeuren dat Turkije lid kan worden van de EU, want het land heeft unanieme instemming nodig van alle lidstaten."

Het gaat er uiteindelijk om dat de reden waarom mensen op de vlucht slaan, wordt aangepakt, aldus Voorhoeve. "Dat stokt helaas door een veto van Rusland in de Veiligheidsraad. De VN zou een mandaat moeten krijgen voor een grote vredesoperatie, die stabiliteit in Syrië brengt. Moskou lacht in z'n vuistje door die grote wanorde in Europa door de vluchtelingenstroom."

5. Dit plan houdt vluchtelingen niet tegen
Vluchtelingen tegenhouden blijkt niet zo gemakkelijk. Vluchtelingen en hun smokkelaars vinden toch wel andere wegen, zeggen critici. SP-Kamerlid Van Bommel: "De grenzen zijn niet te sluiten. Het is net als een brandend huis: de deur zit op slot, maar dan gaan mensen door het raam naar buiten. Zolang er strijd wordt gevoerd, zullen de vluchtelingen blijven komen."

Mensenrechtenadvocaat Wil Eikelboom deelt die mening. Hij vreest dat de vluchtelingen weer meer gevaarlijke routes gaan kiezen. "In feite wordt de Turkije-Griekenland-route niet gesloten omdat die te gevaarlijk is, maar omdat de route te gemakkelijk is." Verder luidt de kritiek dat de vluchtelingenstroom uit veel meer bestaat dan alleen Syriërs. Ook Afghanen, Irakezen, Eritreëers. Ze komen ook via Noord-Afrika, Libië.

6. EU-lidstaten verschillen te veel van mening
De vraag is of de landen eruit gaan komen. Volgens Joris Voorhoeve is het waarschijnlijk dat de 28 Europese regeringsleiders hier meningsverschil over krijgen. "Want er wordt van hen ook veel gevraagd, met name van landen die terughoudend zijn in het toelaten van migranten. Aan de ene kant heb je Duitsland en Zweden die naar verhouding ontzettend veel hulp bieden, aan de andere kant heb je landen die de deur zo dicht mogelijk houden."

Meer op rtlnieuws.nl:

 

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`