Buitenland

Britten nog steeds in de EU. De Brexit: komt die er wel echt?

27 juni 2016 17:52 Aangepast: 27 juni 2016 18:16
Beeld © ANP

De uitslag van het Brexit-referendum dreunt nog na. Maar er is nog altijd geen officieel Brits afscheidsbericht bij de EU binnen. Gaat die Brexit er eigenlijk wel komen?

Nee, als je het aan de Schotten vraagt. Daar stemde 62 procent om in de EU te blijven. Ook de Schotse premier Sturgeon wil niet dat Groot-Brittannië met een Brexit ook Schotland uit de EU sleurt. Ze heeft haar lobbyisten al naar Brussel gestuurd, ze dreigt met een nieuw onafhankelijkheidsreferendum en ze laat onderzoeken in hoeverre het Schotse parlement een Brexit kan dwarsbomen.

"Het lijkt me sterk dat Schotland een Brexit kan blokkeren", zegt politicoloog Tom Louwerse van de Universiteit Leiden. "Het Britse parlement kan uiteindelijk het Schotse parlement overrulen: er is in het Verenigd Koninkrijk immers geen grondwet die de macht van het parlement beperkt." Een nieuw referendum over de Schotse onafhankelijkheid acht Louwerse echter wel goed mogelijk.

Verbijstering

Een ander obstakel voor een Brexit is het feit dat het referendum niet juridisch bindend is. Daardoor kan het parlement in theorie geen toestemming aan de regering geven voor een officieel Brexit, zeker als er op een zeker moment, bijvoorbeeld na nieuwe verkiezingen, een nieuwe regering komt die pro-Europees is.

Louwerse leest zulke analyses ook: "Volgens mij komen ze voort uit verbijstering over de uitslag. Feit is dat het Britse volk voor een Brexit heeft gekozen." En het is maar zeer de vraag of politici zich de woede van de Britse kiezer op de hals willen halen door een democratisch referendum te negeren.

Onderhandelingen

Wat tenslotte ook nog kan, is dat de onderhandelingen tussen de Britten en de EU zo lopen dat er toch geen Brexit komt. Boris Johnson, de campagneleider van Brexit en de favoriet om premier Cameron op te volgen, heeft aangegeven het liefst eerst te willen onderhandelen vóórdat de Britten artikel 50 inroepen. Met artikel 50 meldt een lidstaat zich officieel af: na twee jaar vervallen dan alle EU-regels.

"Zolang de Britten artikel 50 niet inroepen, blijft het Verenigd Koninkrijk gewoon lid, maar niemand in de EU zal ze serieus nemen", zegt Louwerse. "Want de Britten zullen in de EU op alle mogelijke terreinen worden tegengewerkt." En de EU legt nu al druk op de Britten: van alle kanten wordt duidelijk gemaakt dat de Britten snel artikel 50 moeten inroepen.

Volgens Louwerse is dat ook logisch, 'want artikel 50 legt een tijdsdruk op de Britten en zo hebben de andere EU-landen een voordeel in de onderhandelingen'. "De EU zegt: ‘eruit is eruit’. Alleen Merkel is tot nu toe wat soepeler geweest: zij wil wel geduld hebben tot het najaar."

Geen afstel

Maar zelfs als er uitstel komt, valt er geen afstel te verwachten. "Afgelopen weekend, na het referendum, had ik een bijeenkomst met Britse collega’s", zegt Louwerse. "En die waren het er allemaal over eens: nee, er komt geen nieuw Brexit-referendum."

`