Buitenland

Britse invasie in Irak slecht voorbereid en consequenties onderschat

06 juli 2016 12:46 Aangepast: 06 juli 2016 13:38
Toenmalig premier Tony Blair. Beeld © AFP

De planning van de Irak-oorlog in 2003 was totaal ontoereikend en de consequenties zijn onderschat. De uitkomsten van het Britse onderzoek naar de invasie zijn vernietigend.

Onderzoeker John Chilcot presenteerde zijn lijvige rapport vandaag na zeven jaar onderzoek en veel vertraging. Het onderzoek richtte zich op de aanloop naar en het besluit om Irak binnen te vallen, op de militaire activiteiten van de Britten tijdens de oorlog zelf, en de nasleep ervan. Er zijn meer dan 150.000 documenten bestudeerd en 150 getuigen gehoord.

De oorlog begon in 2003. Volgens de Amerikaanse president George Bush en de Britse premier Tony Blair vormde Irak een ernstig gevaar voor de wereld omdat het land massavernietigingswapens zou bezitten. Alleen, zo werd achteraf duidelijk: die had dictator Saddam Hoessein niet.

De belangrijkste uitkomsten van het rapport: 

  • Ondanks waarschuwingen zijn de consequenties van de invasie onderschat
  • De planning was totaal ontoereikend 
  • De aanval was geen laatste redmiddel: er waren nog vreedzame opties om de ontwapening van Irak af te dwingen
  • De juridische onderbouwing van de invasie was 'verre van ideaal'
  • Het bewijs voor de massavernietigingswapens is veel te stellig gebracht
  • Blair zou de Amerikaanse president George Bush hebben toegezegd 'hoe dan ook' samen met hem op te trekken in de kwestie-Irak
  • De motivatie om met de Amerikaanse aanval mee te doen, was gebaseerd op onbetrouwbare informatie die bovendien niet werd nagegaan 

"De onderzoekscommissie heeft geen goed woord over voor het Irak-beleid van de Britse regering", concludeert correspondent Anne Saenen: "Het begint al met de reden waarom er militair werd ingegrepen. Saddam Hoessein zou een enorme bedreiging zijn voor de wereld met zijn massavernietigingswapens, maar die bleek hij niet te hebben: alle informatie van de Amerikanen en Britten daarover bleek gewoon incorrect."  

Claims indienen

De uitkomsten van het rapport zijn belangrijk voor nabestaanden van 179 omgekomen Britse soldaten, zegt Saenen: "Nabestaanden en oud-militairen kunnen claims gaan indienen bij de Britse regering."  

Blair heeft meteen gereageerd op het rapport. De oud-premier zegt dat hij destijds te goeder trouw handelde en dacht dat het goed was Saddam Hoessein ten val te brengen. In 2010 moest Blair zich al verantwoorden voor de onderzoekscommissie. Hij zei toen ook geen spijt te hebben: Saddam Hoessein was gepakt en de Irakezen waren bevrijd van een gewelddadige onderdrukker. 

Meer op rtlnieuws.nl:

Rapport Irak-oorlog: gesneuveld na een leugen?

`