Buitenland

'Grote winnaar van mislukte coup zal Erdogan zijn'

16 juli 2016 13:00 Aangepast: 30 juli 2017 22:30
Aanhangers van Erdogan gingen de straat op. Beeld © Getty

De poging van een deel van het Turkse leger om de regering omver te werpen, is mislukt. Vijf vragen aan Erik Jan Zürcher, hoogleraar Turkse talen en culturen aan de Universiteit Leiden.

1. Wie zaten er achter de coup?

"Degenen die de coup hebben gepleegd, claimden dat het een coup van het leger was. Maar het was meteen duidelijk dat dat niet klopte. De opperbevelhebber van het leger deed niet mee en bovendien kwam de tweede man van het leger al gauw met een verklaring naar buiten dat de coup niet namens het leger was. Degenen die de poging waagden, waren officieren bij het leger."

2. Wat is het kantelpunt geweest?

"De coupplegers zijn er niet in geslaagd om president Erdogan te isoleren. Ze hadden wel de staatsmedia bezet, maar niet de andere commerciële media. Erdogan wist op die manier al voor middernacht de media te bereiken en kon zo zijn aanhangers oproepen de straat op te gaan. Dat is het cruciale kantelpunt geweest. De eerste uren van de coup leek het erop dat de coupplegers de zaak in handen hadden: hun bevel om thuis te blijven werd opgevolgd. Na de oproep van Erdogan is dat totaal veranderd en ging men massaal de straat op."

3. Wat kunnen we nu verwachten?

"Het is duidelijk dat het leger niet gaat winnen. De komende weken zullen in het teken staan van een tegenoffensief van de regering. Erdogan zal gebruik maken van zijn macht om buitengewone bevoegdheden te krijgen zodat de regering heel hard kan terugslaan."

4. En wat zijn de consequenties voor het leger?

"Hoe je het ook wendt of draait, het is duidelijk dat de legerleiding niet de volledige controle heeft over zijn eigen officieren. Dus ook in het leger zullen ingrijpende zuiveringen te verwachten zijn." 

5. Uit welke hoek komt de coup?

"Erdogan heeft al laten weten dat hij de coup wijt aan aan de Fethullah-beweging. Dat is de beweging van de naar Amerika uitgeweken moslimgeestelijke Fethullah Gülen. Erdogan staat sinds een paar jaar op voet van oorlog met deze beweging. Het is duidelijk wat Erdogan hiermee wil zeggen: er is een interne beweging in Turkije die verraad heeft gepleegd en die met alle mogelijke middelen de kop moet worden ingedrukt." 

"Ik denk dat Erdogans verhaal onzin is en dat de coup uit een andere hoek komt, namelijk uit progressieve, seculiere officieren. Maar Erdogan zal de coup maximaal uitbuiten om Turkse tegenstanders uit te schakelen. De grote winnaar zal uiteindelijk Erdogan zijn."

Meer op rtlnieuws.nl:

RTL Nieuws
`