Buitenland

Brexit: dit is waarom Theresa May maar beter kan winnen

08 juni 2017 17:01 Aangepast: 27 juli 2017 22:00
Premier May heeft haar stem uitgebracht.

Theresa May kan maar beter dik de Britse verkiezingen winnen. Anders belandt niet alleen Groot-Brittannië, maar ook Nederland en rest van de EU in een grote chaos. Dat is de voorspelling van brexit-deskundige Rem Korteweg van instituut Clingendael.

Dat de brexit er komt, staat volgens deskundige Korteweg vast. Maar er zijn wat hem betreft twee scenario's: een gestructureerde harde brexit of een chaotische harde brexit. En hoe groter de winst van Theresa May, hoe gestructureerder de uittreding van Groot-Brittannië kan verlopen.

Gestructureerde harde Brexit

Stel: Groot-Brittannië wordt morgen wakker met het nieuws dat May een meerderheid van zestig zetels heeft. Dat is voor de rust en economie het beste nieuws. Met die meerderheid kan ze hardliners van de rechtervleugel van de Conservatieve Partij de mond snoeren.

Ze heeft meer ruimte om te onderhandelen over akkoorden over uittreding, handel, rechten van EU-burgers in Groot-Brittannië, justitie en terreurbestrijding. En niet te vergeten: de eindafrekening. Maar dat is volgens Korteweg geen uitgemaakte zaak.

Thumbnail

Krijgen de Britten een gestructureerde of een chaotische Brexit? (foto: ANP)

Chaotische harde Brexit

Hoe kleiner de meerderheid van May, hoe groter de kans op chaos. De hardliners van haar partij sluiten liever geen akkoord dan een - in hun ogen - slecht akkoord. Korteweg: "Probleem is dat de discussie over de brexit puur ideologisch is. En niet economisch. Voorstanders van de brexit zijn bereid economische pijn te lijden om zeggenschap over bijvoorbeeld immigratie terug te krijgen."

"Als er geen afspraken komen om een uittreding in goede banen te leiden, krijgen we van de een op de andere dag te maken met grenscontroles op personen en goederen en tariefmuren. De juridische status van EU-burgers in Groot-Brittannië is dan compleet onduidelijk. Dat gaat de Britten het meeste raken, maar ook voor de EU en landen als Nederland gaat het problemen opleveren. Neem de export van Nederland naar het Verenigd Koninkrijk. Er is al becijferd dat het de Nederlandse economie tot tien miljard aan extra kosten moeten maken", zegt Korteweg.

En neem de situatie aan de grens. Gaan er bijvoorbeeld rijen ontstaan aan de grens bij Calais? Het gaat onherroepelijk leiden tot veel frustratie en emotie. De relatie tussen de EU en Groot-Brittannië zal hoe dan ook een deuk oplopen, legt hij uit.

Corbyn

Dat Theresa May wint, staat voor Korteweg wel vast. En als Theresa May wint, speelt haar Labour-rivaal Jeremy Corbyn een marginale rol in de brexit. Een groot deel van zijn eigen partij steunt hem niet. Als May maar een kleine winst pakt, helpt het Corbyn om te blijven als partijleider. Maar de tweespalt binnen Labour wordt er niet minder om. Hij blijft zijn handen volhouden aan zijn de eigen interne sores.

Thumbnail

Corbyn verlaat het stembureau in Londen. (foto: ANP)

Maar, mocht Corbyn tegen de verwachting in toch winnen, dan wordt de chaos nog groter. En de kans op een gestructureerde brexit nog kleiner, denkt Korteweg. "De EU weet dan helemaal niet meer wie ze tegenover zich hebben en wat de agenda voor een brexit is. Of dat de Britten dan toch de uittredingsprocedure willen terugdraaien. De vraag is of dat dan nog kan. Maar alleen al het formeren van een nieuw brexit-team gaat tijd kosten. Tijd die er niet is."

Tijd

Maar kleine winst, of grote winst voor May. Het wordt sowieso een helse klus om de brexit zonder chaos te laten verlopen in de beschikbare twee jaar. "Het grote probleem is tijd. Er is na de inwerkingtreding van de uittredingsprocedure al tweeënhalve maand verstreken. Voor de ratificatie van de gesloten akkoorden heeft het Europees Parlement straks ook nog vijf maanden. Al met al zijn er veertien maanden om te onderhandelen.

Er is uitgerekend dat er 759 akkoorden gesloten moeten worden door Groot-Brittannië, alleen al 53 vrijhandelsakkoorden moeten worden aangepast. Groot-Brittannië heeft een groot tekort aan capaciteit om de onderhandelingen te voeren. Er is gewoon onvoldoende tijd. En zelfs als je een overgangsakkoord afsluit, is er misschien niet voldoende tijd om alle eindjes uit te onderhandelen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore