Buitenland

Hoe Europol strijdt tegen namaaktassen en nepolijven

23 december 2016 14:44 Aangepast: 23 december 2016 15:29
In Shenzhen, China worden vaak namaakproducten onderschept en vernietigd Beeld © Getty

Net voor de feestdagen begint Europol met een actie tegen nepgoederen als shirts en tassen. Maar die spullen vormen volgens Chris Vansteenkiste, hoofd van Europols divisie tegen namaak, niet het grootste probleem: "De producten waarvan je denkt dat ze niet nep kunnen zijn, zijn pas gevaarlijk."

Een 'echte' Louis Vuitton-tas kopen voor maar 300 euro: het kan bij talloze websites, Instagram-profielen en Marktplaats-verkopers. Door al die outletwinkels van dure merken die hun producten tegen lage prijzen verkopen, klinken deze aanbiedingen niet eens zo gek.

Het aanbod van dit soort outletwebsites is zo groot dat Europol net voor Kerstmis meer dan 4500 websites uit de lucht haalde waar deze luxegoederen worden verkocht. Het is bij Europol bijna een jaarlijkse traditie geworden.

Maar die luxeproducten zijn lang niet de enige nepgoederen die worden verkocht. Ook eyeliner, airbags en zelfs tarwemeel worden nagemaakt, zegt Vansteenkiste. Hij leidt sinds 2010 de divisie van Europol die namaakproducten opspoort en samen met de nationale politiediensten de bendes daarachter oppakt.

Namaakmeel

In Den Haag staat het hoofdkantoor van Europol. Daar coördineert de organisatie internationale politieacties. Zo wordt nepcosmetica meestal in China gemaakt, verscheept naar bijvoorbeeld Nederland en vervolgens door een Franse bende naar Italië of Spanje verstuurd.

Thumbnail

Het hoofdkantoor van Europol staat in Den Haag (beeld: Europol)

Europol zorgt ervoor dat de betrokken politiediensten op hetzelfde moment in actie komen en op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen. Nepcosmetica lijkt ongevaarlijk, maar in namaakparfums en -make-up zitten regelmatig stoffen die schadelijk zijn voor de huid.

Eén van de politieacties die Europol coördineerde, was de arrestatie van een bende Italianen. Zij verdienden goudgeld met de verkoop van namaakbiotarwemeel. De bende vervoerde tarwe die was bewerkt met pesticiden naar Roemenië, waar de documenten werden vervalst en de tarwe als onbewerkt biotarwemeel werd bestempeld. Daarna werd het meel terug naar Italië vervoerd en vanuit daar in allerlei Europese landen verkocht, waaronder Nederland.

"Dat is een vorm van namaak waar je niet zo snel aan denkt, maar die grote gevolgen voor je gezondheid kan hebben", zegt Vansteenkiste. "De consument betaalt twee keer zo veel voor bioproducten, maar gaat er dan ook vanuit dat hij er een beter en gezonder product voor terug krijgt. Dat is bij deze namaakmeel niet het geval."

Wodka en olijven

Deze vorm van fraude komt bij allerlei etenswaar voor, van kweekzalm die als wilde zalm wordt verkocht tot illegaal gestookte wodka. De flessen wodka werden in een Britse fabriek geproduceerd en met een etiket van een A-merk aan groothandels verkocht.

In de flessen nepwodka werd onder ander citroenzuur, fosfaat en waterstofperoxide aangetroffen om de drank een 'frisse smaak' te geven. De fabriek is in 2015 door Vansteenkiste en zijn team opgerold.

Thumbnail

Vansteenkiste leidt sinds 2010 de Europol-divisie die tegen namaak strijdt (beeld: Europol)

Dit jaar heeft Europol in Italië een ander opvallend namaakproduct in beslag genomen: 85 ton aan gevaarlijke olijven. "Deze oude olijven werden in een bad met kopersulfaat gestopt om ze weer een felgroene kleur te geven. Maar kopersulfaat is een giftig middel dat je absoluut niet in je eten wilt vinden", zegt Vansteenkiste.

Insulinepennen

Het gros van de nepgoederen komt uit Azië, en China en Vietnam spannen de kroon. Nederland is door de Rotterdamse haven ook een belangrijk land voor Europol: er worden vanuit Nederland veel nepgoederen naar andere Europese landen verspreid.

India en Pakistan zijn de laatste jaren ook vaker betrokken bij het leveren van nepgoederen, zegt Vansteenkiste: "Deze landen zijn sterk in de farmaceutische industrie. Ze leveren veel actieve bestanddelen aan legitieme farmaceutische bedrijven. Het is dan een stuk gemakkelijker om illegale activiteiten op poten te zetten en deze bestanddelen ook te leveren aan mensen met minder nobele bedoelingen."

De verkoop van nepmedicatie is logischerwijs een groot probleem. Vansteenkiste: "Er zijn namaakinsulinepennen die maar een halve dosis geven. Dat kan geen kwaad als je het als suikerpatiënt één keer gebruikt, maar na een langere periode kun je een tekort aan insuline krijgen. Dat kan dan dodelijk zijn."

Thumbnail

Een verzameling van namaakproducten die Europol in beslag heeft genomen (beeld: ANP)

Proberen het gevaar te voorkomen

Ook medische hulpmiddelen worden de laatste jaren vaker als namaak aangeboden, stelt Vansteenkiste: "Neem bijvoorbeeld tandartsboortjes. Praktijken kunnen deze producten ook via het internet bestellen en dan zijn ze meestal iets goedkoper uit. Maar er zijn meerdere gevallen bekend waarbij de via internet bestelde namaakboortjes zijn ontploft in de mond van de patiënt, met zware littekens tot gevolg."

Vansteenkiste verwacht geen opzet van de tandartspraktijken. Volgens hem maken deze criminele bendes slim gebruik van het internet om legitiem-ogende websites te runnen waar het lijkt alsof je bij een groothandel voor tandartsbenodigdheden bestelt.

Consument beschermen

Veel nepproducten worden op deze manier aangeboden, zegt Vansteenkiste: "Er worden ook via websites namaakairbags verkocht die bij garages in auto's worden geplaatst. Als je dan een ongeluk krijgt, kan zo'n airbag door de slechte kwaliteit in je gezicht ontploffen."

Het zijn dit soort producten waar Europol juist zo scherp op let. "Al zou je dan niet door het ongeluk letsel opgelopen, zorgt die gevaarlijke namaak airbag daar wel voor. En dat willen we voorkomen: dat je gezondheid wordt geschaad door namaakgoederen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`