Buitenland

Waarom iedereen boos is over de speech van Netanyahu

03 maart 2015 05:13 Aangepast: 03 maart 2015 10:18
De Israëlische premier Netanyahu Beeld © AFP

Ruzie tussen de Amerikaanse regering en de Israëlische premier Netanyahu. Later vandaag spreekt Netanyahu het Amerikaanse parlement toe, en zal hij forse kritiek uiten op onderhandeling met Iran die ertoe moeten leiden dat Teheran geen kernwapen kan ontwikkelen. President Obama is niet blij met de speech. Correspondent Erik Mouthaan licht toe.

1. Waarom is iedereen zo boos, het is toch maar een toespraak?
De Israëli's hadden het niet van te voren met het Witte Huis afgestemd, wat wordt gezien als een belediging. Over twee weken zijn er verkiezingen in Israël, en in diplomatieke kringen geldt dat je politici in verkiezingstijd geen grote ontvangst geeft, om te voorkomen dat het lijkt alsof je een stemadvies geeft aan de burgers van een ander land. Obama zal Netanyahu dan ook niet ontvangen.

2. Maar kan Obama het bezoek niet afgelasten?
Nee, want de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden had de uitnodiging gestuurd. Die trekt graag een lange neus naar Obama. De Nationale Veiligheidsadviseur van Obama noemde het 'verwoestend' dat de Israëlische leider de uitnodiging aannam. Maar zij is vooral boos dat Netanyahu de onderhandelingen probeert te beïnvloeden die de regering Obama en de Europese landen voeren met Iran.

3. Wat wil Netanyahu bereiken?
Dat Amerika een harde lijn trekt in de nucleaire besprekingen. Israël denkt dat een akkoord waar nu nog aan wordt gewerkt, de deur openhoudt voor Iran om over tien jaar weer net zo dicht te zijn bij het maken van een kernbom als het land nu is. Zowel Israël als de VS vinden dat Iran nooit een kernwapen mag hebben, mede omdat het land anti-Israël is. 

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken betwist de lezing van Israël, en wijst erop dat hij nog volop aan het onderhandelen is. Waarmee John Kerry maar wil zeggen: dit is te veel bemoeienis van Israëlische zijde.

4. Okee, maar wat speelt er nu echt?
Obama en Netanyahu liggen al jaren overhoop. Ze mogen elkaar niet. Obama en zijn team zijn woest dat 'Bibi' hen zo afvalt. Want laten we niet vergeten dat sinds Obama aan de macht is, de VS 20 miljard aan financiële steun heeft overgemaakt aan Israël, en tot 18 keer toe resoluties bij de VN heeft geblokkeerd die onwelgevallig waren voor de regering in Jeruzalem. Het Witte Huis vindt Netanyahu ondankbaar.

Van zijn kant buit de premier de controverse slim uit; vlak voor de verkiezingen komt hij over als een daadkrachtig leider die het onderste uit de kan haalt. 

5. Hoe loopt dit af?
Hoge democraten boycotten Netanyahu's speech vanmiddag. Maar zijn boodschap wordt wel degelijk gehoord in de partij van Obama, die net zo pro-Israël is als de Republikeinen.

De Israëlische leider zal waarschijnlijk veel aardige woorden uitspreken over Obama, om de boel te sussen. Maar het lijkt erop dat Netanyahu zijn hand heeft overspeeld. Israëlische diplomaten zullen niet blij zijn dat de VS voor het eerst in jaren debat voert over de vraag of het te gemakkelijk automatisch de kant van Israël kiest.

RTL Nieuws / Erik Mouthaan
`