Zorg

Maas in wet: klinieken kunnen verbod op winstuitkering omzeilen

29 september 2016 19:30 Aangepast: 30 juli 2017 06:00
Beeld © ANP

Privéklinieken kunnen via een maas in de wet winst uitkeren en salarisplafonds omzeilen. Wettelijk zijn winstuitkeringen en hoge salarissen verboden. De bestuursvoorzitter van het Amsterdamse ziekenhuis AMC en Kamerleden waarschuwen voor deze constructie en willen dat het gat wordt gedicht.

Privéklinieken die zorg leveren die wordt vergoed door zorgverzekeraars, krijgen alleen een vergunning als zij voldoen aan strenge criteria. Zo mogen zij geen winst uitkeren aan de aandeelhouders. Ook valt het salaris van de top onder een beloningsplafond.

Maar in de praktijk blijken veel klinieken de zorg uit te besteden aan dochterbedrijfjes, die niet onder de wettelijke regels en het toezicht daarop vallen. Ook het geld van de zorgverzekeraars wordt naar deze dochters geleid.

Onttrekken aan spelregels

Bestuursvoorzitter Marcel Levi van het AMC, een van de grootste ziekenhuizen van Nederland, maakt bezwaar tegen deze truc. "Door de zorg uit te besteden aan een woud van bv’tjes kunnen klinieken zich onttrekken aan de spelregels waaraan gewone ziekenhuizen zich wel moeten houden." Levi schreef hierover deze week een column in vakblad Medisch Contact.

Kamerleden Lea Bouwmeester (PvdA) en Renske Leijten (SP) hebben minister Edith Schippers van Volksgezondheid in Kamervragen gevraagd om de maas in de wet te dichten. "Geld dat is bedoeld voor gezondheidszorg, moet in de zorg blijven. Het moet niet in de zakken kunnen verdwijnen van boefjes", aldus Bouwmeester.

'Geaccepteerde constructie'

Volgens ZKN, de branchevereniging van zelfstandige behandelcentra, is niets mis met het uitbesteden van zorg en wegsluizen van geld naar bv’s, die niet onder de wettelijke regels vallen. Dit is een "gebruikelijke en door de toezichthouders geaccepteerde constructie", aldus een woordvoerder van ZKN.

Topman en mede-eigenaar van de Bergman Klinieken Bart Malenstein bevestigt dat ook zijn kliniek werkt met de constructie. Volgens hem is die niet opgezet om de wet te ontwijken. "Het is gewoon zo gegroeid, omdat wij zijn begonnen als commerciële aanbieder van onverzekerde zorg."

Volgens Malenstein heeft zijn kliniek één keer een winstuitkering van "enkele tonnen" gedaan. "Dat valt in het niet bij de miljoenen die we in het bedrijf hebben gestoken." Malenstein beschouwt het verbod op winstuitkering als een "gedrocht" dat ondernemers en geldschieters belemmert om in de zorg investeren. "Terwijl ondernemers juist nodig zijn om de zorg open te breken, efficiënter te maken en te innoveren."

Zorgverzekeraars

Ook zorgverzekeraars Achmea en VGZ maken zich zorgen over de constructies en zeggen de zaak te bestuderen. "We zouden het onacceptabel vinden als er op deze manier zorggeld zou worden weggesluisd", aldus woordvoerder Jaap de Bruijn van VGZ. "Er spelen op dit moment enkele zaken waar we meer van willen weten."

Het ministerie van Volksgezondheid en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), die toezicht moet houden op de naleving van de Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi) en het verbod op winstuitkering, kunnen niet zeggen of de constructies zijn toegestaan of niet.

Steeds belangrijker

Privéklinieken die verzekerde zorg verlenen, zijn de laatste jaren steeds steeds belangrijker geworden. In 2011 gingen er al 711.000 patiënten naar zo’n kliniek, een verdubbeling ten opzichte van 2007. Er zijn inmiddels ruim 300 van deze klinieken, variërend van heel klein tot groot.

De zelfstandige behandelcentra zijn volgens de meest recente cijfers goed voor 2,3 procent van de verzekerde medisch specialistische zorg in Nederland. Dat lijkt weinig, maar het betekent dat er ruim 500 miljoen in deze tak van de zorg omgaat. De sector ambieert een omzetverdubbeling in de komende vier jaar.

In sommige disciplines, met name de oog-, huid- en bewegingszorg, hebben dergelijke klinieken al een veel groter marktaandeel dan het gemiddelde van 2,3%. Veel mensen die een staaroperatie, nieuwe knie of huidkankercheck nodig hebben, kiezen tegenwoordig voor zo'n kliniek.

`