Buitenland

Hulp geven aan Sint-Maarten is een verplichting, doen we genoeg?

09 september 2017 09:50 Aangepast: 11 september 2017 10:09
Nederlandse militairen op Sint-Maarten. Beeld © Koninklijke Marine

Nederland is verplicht hulp te bieden aan het zwaar getroffen Sint-Maarten, zo staat in het Koninkrijksstatuut. Maar doen we genoeg én wat wordt er nog van ons verwacht? Eenvoudig is het niet. "Sint-Maarten moet hulp accepteren. En Nederland moet niet zuinig zijn."

Miniatuurvoorbeeld

"We hebben Nederland nu keihard nodig. Niet alleen als het om noodhulp gaat, maar ook straks bij de opbouw", zegt Suzanne Koelega. Suzanne woont in Nederland, maar is opgegroeid op Sint-Maarten. Haar hele familie woont op het eiland. 

"Ik heb iedere dag contact met mijn familie. Het land is getraumatiseerd en ligt in puin. Ik hoor dat Nederlandse militairen en hulpverleners fantastisch werk doen. Ze zijn keihard nodig nu", zegt Koelega die werkt als correspondent voor The Daily Herald op Sint-Maarten.

Wat is de status van Sint Maarten

De staatkundige verhoudingen liggen ingewikkeld. Sint-Maarten is sinds 2010 een zelfstandig land, maar valt wel onder het koninkrijk. Net als Aruba en Curaçao.  Alle landen hebben een eigen regering, met een premier en een parlement. Ministers van de verschillende landen in het koninkrijk overleggen regelmatig in de Rijksministerraad in Den Haag. Voorzitter is de Nederlandse premier. Sint-Maarten is dus zelfstandig, maar Nederland is wel weer verantwoordelijk voor defensie en buitenlands beleid.  

Bijzonder aan Sint-Maarten is dat het eiland met zo'n 85.000 inwoners een Nederlands- en Frans gedeelte heeft. 

 

Verplicht om hulp te geven

Volgens Paul Bovend’Eert, hoogleraar staatsrecht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, heeft Nederland geen keuze. We zijn verplicht hulp te verlenen. "Dat staat in het derde hoofdstuk van het Koninkrijksstatuut dat wij hebben met Sint-Maarten", zegt Bovend'eert.  

Hij vervolgt: "Er staat in dat we aan elkaar bijstand moeten verlenen en moeten samenwerken. Het uitgangspunt van loyaliteit en solidariteit is in het statuut verankerd. Dat geldt niet alleen voor Nederland, maar óók voor Aruba en Curaçao. Dat is geen keuze, het is een verplichting die op ons land rust. Omdat Nederland het grootste en rijkste land is, wordt van ons het meeste verwacht."

Maar Sint-Maarten moet Nederland wel formeel om hulp vragen en beslissen wat nodig is. Nederland kan hulp niet opdringen. "De twee moeten samenwerken." 

Hoe helpen we?

Hoe Nederland noodhulp geeft? Bijvoorbeeld door voedsel en water te sturen én militairen. Voorafgaand aan de orkaan waren al 100 militairen gestuurd. Daarnaast waren er al 120 militairen vanuit Nederland op Curaçao beschikbaar om te worden ingezet. Vanavond zijn er al 50 militairen aan land gegaan en er komen nog militairen die kant op. 

Suzanne Koelega hoort dubbele verhalen over de hulp via haar familie. "Het land is momenteel getraumatiseerd. Er zijn plunderingen. Mensen klagen daarom dat er te weinig politie en militairen zijn en dat de hulp te laat op gang komt. Maar dat komt ook omdat iedereen in shock is. Ik vind dat militairen ontzettend goed werk doen. Ze werken dag en nacht, delen voedsel uit, helpen met al hun spierballen en halen bijvoorbeeld stroomdraden van de weg. Repareren wat ze kunnen repareren."

Is het genoeg?

Paul Bovend'eert vult aan: "Het is natuurlijk lastig oordelen vanuit hier of het genoeg is, maar ik denk dat we de taak serieus nemen. Er is meteen actie ondernomen, militairen zijn er naar toe gestuurd. Er zijn geen aanwijzingen dat we in gebreke blijven. Of het echt genoeg is, blijft afwachten."

SP'er Ronald van Raak, woordvoerder namens de partij over Koninkrijksrelaties, beaamt dat: "De Nederlandse regering neemt de situatie heel serieus. We sturen er soldaten heen en voedsel. Onze koning gaat er heen. Want hij is ook koning van Sint-Maarten."

Van Raak bezoekt regelmatig het eiland. "Sint-Maarten is een rijk land, met heel veel armoede. De tweedeling is groot."

Miniatuurvoorbeeld

Verschil met Franse deel

Volgens Koelega is er wel een verschil tussen de hulpverlening op het Franse en op het Nederlandse deel van het eiland. "Het Franse deel is echt onderdeel van Frankrijk. En dat merk je", zegt Koelega. 

"De Fransen hebben meteen een blik aan hulpdiensten opengetrokken, nog voorafgaand aan de orkaan. Er was al een noodziekenhuis opgezet en er stonden al veel militairen paraat. Bij het Nederlandse deel duurde dat langer omdat er nog toestemming moest worden gegeven en overleggen moesten worden gevoerd. De staatkundige verhoudingen tussen Sint-Maarten en Nederland maken hulp dus ingewikkelder."

Hoe verder?

Na de fase noodhulp, komt de fase opbouw. Wat de rol van Nederland daarin wordt? "We zullen samen met de regering van Sint-Maarten moeten kijken hoe we het land weer moeten opbouwen. Welke rol daarin van ons wordt verwacht. Alleen geld sturen is niet genoeg", stelt SP'er Van Raak.

Het is niet uitvoerig in de wet omschreven, maar we zijn ook verantwoordelijk voor de opbouw, onderschrijft hoogleraar Bovend'eerd. "Er zullen dus heel wat Nederlanders naar Sint-Maarten moeten worden gestuurd om te helpen met de wederopbouw."

Strubbelingen

Volgens de hoogleraar heeft al die ellende, ook een voordeel: het kan de band versterken tussen de twee landen. Ronald van Raak verwacht dat ook: "Er is altijd veel politiek geruzie geweest tussen Sint-Maarten en Nederland. Over corruptie, de onderwereld en de maffia. Nu zie ik solidariteit. We willen helpen en voor zover ik kan zien, volbrengen we die taak goed. Dat moet goed zijn voor de onderlinge banden."

Suzanne Koelega hoopt ook dat dit de banden met het eiland waar zij opgeroeid, worden versterkt. "Dan is die ellende nog ergens goed voor." Ze besluit: "En ik hoop dat Sint-Maarten ook de hulp van Nederland accepteert. Nederland kan niet op eigen initiatief hulp geven. En ik snap dat er pas hulp gegeven wordt, onder voorwaarden. Ik hoop dat Nederland niet zuinig zal zijn. Een paar miljoen is niets voor Nederland. Voor Sint-Maarten is het heel veel."

Meer op rtlnieuws.nl
Twee doden en elf ernstig gewonden op Nederlands deel Sint-Maarten

`