Nederland

Iedereen met baan gaat erop vooruit, toont doorrekening partijprogramma's

16 februari 2017 10:45 Aangepast: 28 juli 2017 21:30
(Archieffoto) Beeld © ANP

Mensen met een baan gaan er in alle verkiezingsprogramma's op vooruit. Dat blijkt uit de doorrekening van de verkiezingsprogramma's door het Centraal Planbureau (CPB).

De verkiezingsprogramma's van bijna alle politieke partijen die nu in de Tweede Kamer zitten, worden doorgerekend door het Centraal Planbureau. Alleen de PVV, Partij voor de Dieren en 50Plus willen daar niet aan meedoen.

ZIE OOK: Doorrekening verkiezingsprogramma's: dit is wat partijen het liefst verzwijgen

Alle partijen hebben erop ingezet om de koopkracht van mensen met een baan te verbeteren. Bij mensen met een uitkering is dat niet zo: die gaan er vooral met de plannen van VVD, SGP en DENK op achteruit. 

Bij de meeste partijen, en met name bij de VVD en VNL, gaan mensen met een baan er meer op vooruit dan uitkeringsgerechtigden. Bij GroenLinks gaan beide groepen er evenveel op vooruit. Alleen bij de SP verbetert de koopkracht van uitkeringsgerechtigden sterker dan die van werkenden.

VVD: grootste toename banen

De plannen van de VVD zorgen volgens het CPB op termijn voor de grootste toename van banen (+3,5 procent). Dat komt doordat de partij de uitkeringen wil bevriezen. Een stijging wordt ook verwacht op basis van de programma's van VNL, D66, GroenLinks en PvdA. De SP doet het op de korte termijn het best, maar om de lange termijn gaat het aantal banen juist het meest omlaag: -4,6 procent. Ook bij SGP, CDA en de ChristenUnie daalt het aantal banen.

Een volgend kabinet zal vermoedelijk meer geld gaan uitgeven aan veiligheid en defensie. Alleen DENK wil minder geld uitgeven aan veiligheid. De SP (1,3 miljard euro) en VNL (1 miljard euro) verhogen de uitgaven aan veiligheid het meest. 

Bij defensie verhogen VNL (5 miljard euro) en de SGP (3 miljard euro) de uitgaven het sterkst. Maar ook CDA, ChristenUnie, VVD, D66 en PvdA willen hieraan meer geld uitgeven. Alleen GroenLinks niet: dat houdt de uitgaven gelijk.   

De zorg

SP, DENK, GroenLinks, PvdA, CDA en SGP willen ook meer geld uitgeven aan zorg. De SP het meest: 11 miljard euro. VNL, D66 en VVD geven minder geld uit aan zorg of houden de uitgaven per saldo ongewijzigd. Of een nieuw kabinet meer geld uittrekt voor de zorg, ligt dus aan de uitkomst van de verkiezingen en de formatie. 

Het CPB heeft ook gekeken naar de verschillen tussen laagste en hoogste inkomens. Bij VVD, CDA, ChristenUnie, SGP en VNL worden de verschillen groter. Bij PvdA, SP, D66, GroenLinks en DENK kleiner.  

Doorrekening verkiezingsprogramma

De rekenmeesters van het Centraal Planbureau kijken naar de effecten van de verkiezingsprogramma's. Kost een plan van een bepaalde partij bijvoorbeeld banen? Of houden mensen straks minder geld over per maand? Loopt de staatsschuld op? 

Betrouwbaar? 

Wat heb je nu als kiezer aan die berekeningen? RTL-huiseconoom Mathijs Bouman legt uit: "Het is zeker wel nuttig. Het is een eerlijke vergelijking van de effecten van de plannen. Vooral op het gebied van banen en de staatsschuld. Je kunt zo zien welke partij het best getraind heeft voor de wedstrijd. Maar 100 procent betrouwbaar is het niet, het blijven voorspellingen: in de wedstrijd kunnen altijd dingen gebeuren waar je niet op hebt getraind."

Het CPB maakt de berekeningen met de informatie die ze hebben gekregen van de politieke partijen. Ook daarom moet je je er niet op blind staren, vertelt Bouman. "Als er bepaalde verkiezingspunten worden weggelaten, trekt het CPB daarover niet aan de bel. Zo gaf de SP ooit aan het CPB door dat de pensioenleeftijd naar 67 zou worden verhoogd, maar in hun verkiezingsprogramma stond nog 65 jaar." 

Voor politiek Den Haag is vandaag een spannende dag. Hoe reageren de kiezers op de effecten van het programma? De partijen zullen ook goed kijken naar de resultaten van hun tegenstanders. Slechte resultaten van de concurrentie, bijvoorbeeld een stijging van de werkloosheid, kunnen eindeloos worden gebruikt in de verkiezingscampagne. 

Meer op rtlnieuws.nl: