Nederland

Als je een paspoort wilt, moet je verplicht je vingerafdruk afstaan

25 mei 2016 11:50 Aangepast: 26 mei 2016 10:45
Beeld © ANP

Als je een paspoort aanvraagt, ben je in Nederland verplicht om je vingerafdruk af te staan. Dat oordeelt de hoogste bestuursrechter van Nederland vandaag. Een identiteitskaart mag wel zonder vingerafdruk worden uitgegeven.

Verschillende Nederlandse burgers spanden rechtszaken aan omdat ze niet hun vingerafdrukken wilden afgeven bij het aanvragen van een paspoort of identiteitskaart. Maar, voor een paspoort is dat verplicht. Een Europese wet verplicht sinds 2009 Nederlandse gemeenten twee vingerafdrukken op te nemen in de chip van een paspoort, zo meldt de Raad van State. Anders mag het paspoort dus niet worden uitgegeven.

Identiteitskaart mag zonder vingerafdruk

Voor een identiteitskaart is het afgeven van vingerafdrukken niet verplicht, stelt de Raad. Wel moet er voor een identiteitskaart een pasfoto worden afgegeven. Dat betekent dat de gemeenten Utrecht, Amsterdam en de Fryske Marren de afgelopen jaren onterecht de aanvraag van een identiteitskaart hebben geweigerd omdat de burgers geen vingerafdruk wilden afstaan.

Met een identiteitskaart kunnen burgers in Nederland al hun zaken regelen en reizen binnen Europa. Een paspoort is alleen noodzakelijk om te reizen buiten de Schengenlanden.

Opslag van vingerafdrukken en pasfoto's

De Raad van State spreekt zich ook uit over de opslag van vingerafdrukken van burgers. Dit gebeurt sinds de zomer van 2011 niet meer in een databank, maar daarover werden nog wel zaken gevoerd.

De bestuursrechter heeft nu besloten dat de opslag van vingerafdrukken in een databank in strijd is met het recht op privacy. De afgenomen vingerafdrukken mogen alleen op de chip van het paspoort worden opgeslagen om het paspoort te maken en verstrekken. 

Pasfoto's mogen wel in een databank worden opgeslagen. Dit gebeurt bij Nederlandse gemeenten. De opsporingsdiensten hebben toegang tot deze gegevens, samen met bijvoorbeeld persoonsgegevens en handtekeningen.

Een database met pasfoto's van Nederlandse burgers is overigens niet vanuit Europa verplicht. "Denemarken slaat pasfoto's van burgers bijvoorbeeld niet op in een database", zegt Vincent Böhre van stichting Privacy First.

Thumbnail

'Chip is voldoende beveiligd'

Een Nederlandse burger maakte zich ook zorgen over de beveiliging van de chip in het paspoort. Deze chip is door een Amerikaans bedrijf, Morpho, ontwikkeld, en zou volgens de burger kunnen worden gehackt.

Maar ook dat is geen goede reden om geen vingerafdrukken meer af te nemen voor paspoorten, vindt de Raad van State. Er is niet voldoende aangetoond dat de chip daadwerkelijk zodanig kwetsbaar is dat de vingerafdrukken niet daarop mogen worden opgeslagen. Een vingerafdruk wordt versleuteld opgeslagen en kan alleen met een sleutel worden uitgelezen. De Nederlandse overheid geeft deze sleutel aan bijvoorbeeld de douane op luchthavens.

Bezwaren tegen afstaan vingerafdruk

Nederlandse burgers kunnen bezwaren hebben om hun vingerafdruk af te staan. "Zo zijn er mensen die de Tweede Wereldoorlog nog hebben meegemaakt waarbij het afgeven van hun vingerafdruk nare herinneringen ophaalt", zegt Böhre. "Het is zonde dat de Raad van State hiervoor geen uitzondering maakt."

Privacy First raadt de burgers die de zaken hebben aangespannen aan om naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te stappen. Dit is de laatste instantie waar zij terecht bij kunnen en die ook de Europese wet over paspoorten kan laten aanpassen.

`