Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

Volg het nieuws terwijl het gebeurt

Live nieuws

28 februari 2014 06:14

De achterkant van de revolutie in Oekraïne

Jeroen Akkermans is correspondent voor RTL Nieuws in Berlijn en doet verslag van de situatie in Oost-Europa. 

RTL Nieuws-correspondent Jeroen Akkermans over de revolutie in Oekraïne.

Nooit gedacht dat ik het nog eens op zou nemen voor de Russische president Poetin. Maar het gebral aan de kant van de Europese Unie in Oekraïne noopt tot tijdelijke rugdekking voor de wereldleider die we in het Westen niet moeten. Volgens de Russen dreigt er een oorlog als gevolg van 'westerse expansiedrift'. Schuldtoekenning zorgt altijd voor verwarring, maar we kunnen niet ontkennen dat West-Europa oprukt naar het oosten. Volgens Moskou staat in Oekraïne de stabiliteit van Rusland op het spel. Overdreven?

"Rusland is fout. De foute kant impliceert dat er ook een goede kant bestaat en die gaat meestal gepaard met een wij-gevoel"

Als ik u vertel dat ergens een democratisch gekozen president is afgezet en er rechts-radicalen op de barricades staan die alle Nederlanders het land uit willen werken, dan schrikt u. Nou, voor de deur van de Russische buurman staan strijders te posten, die niets van buitenlanders moeten hebben. De woede richt zich vooral tegen de Russen in de Oekraïense keuken. Eén op de vijf burgers in Oekraïne is een Rus. Ze wonen er al eeuwen. Dus ja, Poetin schrikt. Hij laat zijn manschappen warmlopen in de voortuin. De NAVO, de EU en de westerse pers waarschuwen hem in koor: "Poetin, u speelt met vuur."

Rusland is fout. De foute kant impliceert dat er ook een goede kant bestaat en die gaat meestal gepaard met een wij-gevoel.  

De blingbling-sporen die de president heeft achtergelaten, geven ook ons een opgelucht gevoel: Goed dat hij weg is. De beelden van het protspaleis van de corrupte president met een toilet van goud en een privémuseum vol met peperdure auto´s gaan erin als koek. Een Janoekovitsj in een vette Bentley is de anti-democraat ten top.

Maar wacht even: De OVSE-waarnemers hebben in 2010 niets aan te merken gehad op de presidentsverkiezingen die Janoekovitsj aan de macht hebben gebracht. Het volk heeft hem gekozen en als we alle machthebbers afzetten die zichzelf verrijken, wie houden we dan over? 

Oekraïne is nu overgeleverd aan een ex-wereldkampioen boksen zonder politieke ervaring. Rest een zeer ambitieuze ex-gevangene met zware rugklachten. Julia Timosjenko was al eens premier: geen succes. Ze stuurde de Oranje Revolutie van Goede Bedoelingen in 2004 regelrecht de modder van corruptie in. Ze is nog steeds niet erg geliefd onder de bevolking. Aan het front op de Maidan staan verder de strijders van Svaboda en de Rechtse Sector klaar. Ze doen in buitenlanderhaat niet voor elkaar onder. En deze partijen moeten straks een gang naar de stembus begeleiden? Sterkte met de democratie. 

"De EU betuigt steun met het democratiseringsproces van Oekraïne en de strijd tegen de corruptie, zolang het niets kost" 

Begrijp me goed, de president is een schoft en de meeste demonstranten zijn moedige mensen, gedreven door een afkeer van de vernietigende corruptie in hun land. De revolutie telt tot dusverre 89 doden. Maar dat zijn niet alleen in koelen bloede geëxecuteerde demonstranten. Onder de doden zijn ook politiemannen, het zouden er minstens tien zijn. Verbrand, doodgeschoten of tot moes geslagen? Deze beerput is voorlopig dicht op last van de oppositie. 

De EU betuigt steun aan het democratiseringsproces van Oekraïne en de strijd tegen de corruptie, zolang het niets kost. Tot economische sancties van de Europese Unie tegen de verfoeide president is het nooit gekomen. In tegendeel, we verdienen eraan. Een sluipweg van de Janoekovitsj-miljarden via de Alexanderstraat in Den Haag wordt al jarenlang gedoogd. Alleen als de brievenbusfirma van de presidentszoon in Moskou gestationeerd was geweest, hadden we woest uitgehaald naar het Russische belastingparadijs. Wat zeg ik: sancties tegen Rusland, nu! Maar bij belastingontduiking in Nederland verschuilen we ons achter de legaliteit van de graaiers, voor de graaiers uit Kiev en halen we de schouders nog maar eens op. Dat is anders in het paradijselijke Zwitserland. De regering in Bern geeft de banken vandaag alsnog opdracht om alle Janoekovitsj-tegoeden te bevriezen

De EU speelt in de politieke gang van zaken een bedenkelijke rol. Het was een komen en gaan van zwaaidiplomaten uit Brussel en Den Haag op het demonstrantenpodium in Kiev. Even een hart onder de riem steken, heet dat dan. Maar zulke dikke vrienden met het arme land zijn we nooit geweest. Het land is met 140 miljard dollar schuld binnenkort failliet. En wie draait ervoor op? We steunen de Maidan-opstand van harte zolang we voor de buis zitten, maar de revolutie mag ons in Europa niets kosten. De Europese verkiezingen staan voor de deur. Nou, de kiezer ziet de  Oekraïners al aankomen. Dus dat Europarlementariër Guy Verhofstadt het rouwende publiek visumvrijheid met de EU belooft moet met een korrel zout genomen worden. Je moet het maar durven.

"De stabiliteit in de hele regio is verder weg dan ooit, dat is niet alleen Poetin tot zorg. Het zijn per slot van rekening ook onze buren"

De brand slaat uit, een deling tussen Oost- en West-Oekraïne ligt op de loer. Een beetje extra tijd om nieuwe politieke kopstukken in Kiev klaar te stomen voor het grote werk had dat kunnen voorkomen. Er lag nota bene een akkoord op tafel. Er was een afspraak tussen president en oppositie waar de Russen zich nog enigszins in konden vinden. Namelijk dat er vervroegde presidentsverkiezingen worden gehouden en een overgangsregering wordt geformeerd. De macht van de president zou middels een herziening van de grondwet gereduceerd worden. De afspraak moest een machtsvacuüm, zoals we dat nu zien, voorkomen. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Sikorski beet de oppositie nog toe ermee in te stemmen omdat het een akkoord van leven of dood betrof. Meer zat er niet in, aan bijna alle eisen van de demonstranten was voldaan. De zaak leek rond. Oppositieleider Klitsjko schudde zelfs de hand van de president. 

Maar even later klimt één van de strijders, Volodimir Parasiuk, op het podium in Kiev en eist het hoofd van de president; de volgende ochtend om 10:00 uur in te leveren. Applaus! De wraakgevoelens zitten te diep voor compromissen. Weg akkoord en de grootste boef duikt onder. Het zuiden en oosten van het land weigeren de besluiten in Kiev te erkennen. Het land zwalkt zonder gekozen parlement en zonder president. Een eerste reactie blijft niet lang uit. Een stelletje gewapende, vermoedelijk Russische, strijders neemt de gelegenheid te baat en verschanst zich in het Krim-parlement in het zuiden van Oekraïne. De Russische vlag wappert alvast op het gebouw. De stabiliteit in de hele regio is verder weg dan ooit, dat is niet alleen Poetin tot zorg. Het zijn per slot van rekening ook onze buren.