Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

28 maart 2015 23:00

Klok vooruit, klok achteruit, waarom doen we dat onszelf aan?

De zomertijd is weer ingegaan. Dat is vooral vermoeiend, want je hebt dan een uurtje minder. Zes vragen over dit halfjaarlijkse ritueel.

Door dat uurtje minder slapen raken behoorlijk wat mensen van de leg. Helemaal de mensen die vergeten de klok vooruit te zetten. Of, ook vast herkenbaar, dat je de klok wel verzet, maar dat je mobieltje dat ook nog eens automatisch doet. Dan heb je ineens twee uur verschil. Wat een gedoe! Waarom doen we dat onszelf toch aan? 

1. Waarom voeren we een zomertijd in?
Om te voorkomen dat het in het holst van de nacht al licht wordt. Zonder zomertijd zou het bijvoorbeeld eind juni al tegen 3:30 uur 's nachts licht worden en tegen 21:30 uur 's avonds weer donker. Door de klok een uurtje vooruit te zetten, wordt het later licht (dan slapen de meeste mensen toch), en dus ook later weer donker.

2. Maar... wat is dan precies het voordeel?
Het meest voor de hand liggende voordeel is dat huishoudens 's avonds minder stroom verbruiken omdat er pas later verlichting nodig is. Dat is goed voor de natuur omdat de vervuilende energiecentrales dan minder draaien, maar het is ook goed voor je portemonnee. Overigens spreken diverse onderzoeken dit tegen.

3. Oké, maar er zijn ook vast een hoop nadelen...
Ja, er zijn veel nadelen. Die verschillen per land en tijdzone. In Nederland zijn er een aantal specifieke problemen: als de zomertijd wordt ingevoerd dan vallen de verplaatsingen van dieren, zoals reeën en damherten, samen met de ochtend- en avondspits. Er zijn daardoor veel meer aanrijdingen.

Ook beïnvloedt zomertijd de prestaties van scholieren en topsporters. Door het ingaan van de zomertijd treedt een kortdurende ontregeling op van onze biologische klok. Die is van invloed op het cognitief en fysiek functioneren. Vooral mensen met hartproblemen kunnen hiervan hinder ondervinden: door het uur minder slaap is er een toename van stress, waardoor de kans op een hartinfarct groter wordt.

Er zijn eigenlijk nog veel meer problemen met zomertijd. Kijk maar eens naar dit (grappige) uitlegfilmpje:

4. Maar alle landen doen er wel aan mee?
Ja, behalve de landen die dicht bij de evenaar liggen, want die kennen geen seizoenen. Maar in Europa dus wel. Sinds 2002 doet de hele EU mee. Dat gebeurt in alle lidstaten op hetzelfde moment. Wereldwijd verzetten in totaal ongeveer 70 landen twee keer per jaar de klok: sommige niet-EU-landen doen dat eerder of later dan eind maart. 

5. Hoe lang bestaat de zomertijd eigenlijk al?
In het Romeinse Rijk werd in de zomer de tijd al aangepast aan de daglengte. De zomertijd zoals we die nu kennen, is in 1905 bedacht door de Britse aannemer William Willet. In Nederland is de zomertijd voor het eerst ingevoerd in 1916, maar in 1945 werd die weer afgeschaft. In 1977, vier jaar na de oliecrisis van 1973, voerde Nederland de zomertijd opnieuw in. 

6. Hoe was die William Willet erop gekomen?
In 1905 realiseerde hij zich dat een groot deel van de Londense bevolking sliep terwijl het al lang dag was. Het verhaal gaat dat hij ervan baalde dat hij 's avonds zijn golfpartijen moest stoppen omdat het donker werd. Tot aan zijn dood in 1915 heeft Willet ervoor gelobbyd om in Groot-Brittannië de zomertijd in te voeren. Hij zag grote economische en praktische voordelen.

Toch was het Duitsland dat tijdens de Eerste Wereldoorlog op 30 april 1916 als eerste de zomertijd invoerde, als maatregel om kolen te besparen in oorlogstijd. Duitslands bondgenoten en Groot-Brittannië en neutrale landen (waaronder Nederland) volgden snel.

Topnieuws