Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

09 februari 2017 10:08

Twijfel aan geldigheid handtekeningen onder aanvraag Oekraïne-referendum

Het kabinet heeft geen zekerheid over de geldigheid van de 427.000 ondersteuningsverklaringen die zijn opgehaald voor het Oekraïne-referendum. Dat schrijft minister Plasterk aan advocaat Christiaan Alberdingk Thijm, die hierover een WOB-verzoek indiende.

Volgens de minister zijn de handtekeningen onder die ondersteuningsverklaringen op geen enkele manier gecontroleerd op echtheid. Er is alleen gekeken of de naam, het adres en de geboortedatum op de verklaringen toebehoren aan personen die geregistreerd staan als kiesgerechtigde. Of die mensen de verklaringen ook echt getekend en ingediend hebben, is door niemand gecheckt.

Letterlijk zegt Plasterk in de brief: "Door middel van deze controle kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat de verzoeken door verschillende natuurlijke personen zijn ingediend."

Risico op fraude

Volgens Plasterk 'kleven er risico's op fraude' aan deze methode. Om die reden wil hij het indienen van referendumverzoeken tegen het licht houden. Uit de brief van Plasterk blijkt niet dat er ook daadwerkelijk fraude is gepleegd bij het Oekraïne-referendum.

Hoogleraar staatsrecht- en bestuursrecht Wim Voermans las de brief en spreekt van een 'buitengewoon kwetsbaar proces'. "De eisen die worden gesteld aan de verzoeken zijn veel te laag. De wetgever heeft zich dat nooit gerealiseerd", zegt hij. “Als je zou willen, dan is manipulatie mogelijk", aldus Voermans.

Geschrokken

Kees Verhoeven (D66) is geschrokken van de uitspraken van Plasterk. "Ik had dit eerder willen weten en neem dit hoog op. Dit roept de vraag op of al die handtekeningen wel echt waren en of het referendum wel had mogen worden gehouden", zegt Verhoeven. 

Ook het CDA is kritisch. "We zijn tegen referenda. Als je het dan toch doet, is het belangrijk dat de handtekeningen van verzoekers worden getoetst. Wij hebben dit in de referendumwet willen verankeren, maar daar was geen meerderheid voor. Dit moet alsnog gebeuren", zegt Kamerlid Mustafa Ahmaouch.

Reactie GeenPeil

Geenpeil-voorman en initiatiefnemer van het Oekraïne-referendum Bart Nijman zegt dat zij zich altijd aan de regels hebben gehouden. "We hebben de handtekeningen op een eerlijke manier verzameld. Altijd met instemming van het ministerie en de Kiesraad. Er is op geen enkele manier gebleken dat er fraude is gepleegd", aldus Nijman. "Het is Plasterk zijn eigen schuld dat deze lacune is ontstaan."

Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat het de wens van de initiatiefnemers PvdA, D66 en Groenlinks was om het indienen van de verzoek zo laagdrempelig mogelijk te maken.

Kwetsbaar verkiezingsproces

Vorige week trok de minister de stekker uit het softwaresysteem waarmee al jaren de uitslag van de verkiezingen en referenda wordt berekend. Dit deed hij nadat RTL Nieuws had onthuld dat dit systeem kwetsbaar is voor manipulatie door buitenlandse inlichtingendiensten. Over het verkiezingsproces 'mag geen twijfel mag bestaan', zei hij toen.

De Kiesraad zette vorig jaar al vraagtekens bij het gebrek aan controle van de verzoeken. De raad stelde voor om ondersteuningsverklaringen in de toekomst te laten indienen via een door de overheid ontwikkelde applicatie. Die verzoeken kunnen dan ondertekend worden met DigiD in plaats van een geprinte handtekening.

Handtekeningen vernietigd

Voor de aanvraag van een raadgevend referendum zijn eerst 10.000 en daarna 300.000 handtekeningen nodig. Indieners hebben daar zes weken de tijd voor. 

Het is niet meer mogelijk om de handtekeningen voor aanvraag van het Oekraïne-referendum alsnog te controleren: die zijn intussen vernietigd. De uitslag is onherroepelijk.

De brief van Plasterk aan bureau Brandeis van advocaat Christiaan Alberdingk Thijm vindt u hier.

Topnieuws