Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

02 januari 2017 16:33, in:

Geluksweek

Geluksindustrie: 'Zelfhulpboek The Secret moet op de brandstapel'

Gelukkig worden kost geld. Vooral als je gebruik maakt van zelfhulpboeken, personal coaches of cursussen mindfulness. Ervaringsdeskundige en cabaretier Guido Weijers is sceptisch. "Als je de tijd hebt om te zoeken naar geluk, heb je eigenlijk niets te klagen." Een kijkje in de geluksindustrie.

"Veel van mijn vrienden tussen de 30 en 40 jaar hebben last van keuzestress", zegt Weijers. "De vraag: wat maakt nu echt gelukkig? komt vaak ter tafel. Ik vroeg me af of er geen wetenschappelijke cursussen en boeken zijn die echt helpen met gelukkig worden, in plaats van klankschaaltherapie en broccolidiëten. Ik wilde het kaf van het koren scheiden."


Klankschaaltherapie na een klankschaalconcert.

Genezen van ziekte als je maar wilt

Voor zijn nieuwste show, Masterclass Geluk, bestudeerde Weijers daarom veel literatuur en zelfhulpboeken over geluk. Hij wil zijn publiek serieus aan het denken zetten over het onderwerp en uitleggen waarom hij zelf 'goed is in gelukkig zijn'. "Ik vond het waanzinnig interessant er over te lezen, maar er zijn ook dingen die me tegenstaan", zegt hij.

ZIE OOK: Ben jij de gelukkigste Nederlander? Dan heb je vrienden, werk en geen (kleine) kinderen

"Mein Kampf mogen ze van mij overal verkopen, maar het boek The Secret moeten ze ritueel verbranden. Dat slaat door in de theorie dat alles kan, als je maar wilt. Zelfs genezen van ziekte. Wil je echt beweren dat iedereen die overlijdt aan kanker niet hard genoeg beter wilde worden?"

Nut van zelfhulpboeken niet bewezen

Weijers schrijft niet alle zelfhulpboeken zo genadeloos af. "Maar je moet eruit halen wat voor jou werkt en ze niet blind gaan volgen." Psycholoog Marijke Schotanus-Dijkstra beaamt dat. "Het nut van dergelijke boeken is nauwelijks wetenschappelijk onderzocht, dus we weten niet of ze effect hebben."

Zelf promoveerde ze vorige maand op de eerste studie naar zo’n boek: Dit is jouw leven van hoogleraar Ernst Bohlmeijer. Een combinatie van het boek en persoonlijke begeleiding bleek effectief. 34 procent van de deelnemers floreerde zelfs: ze zijn gelukkiger, productiever en geestelijk gezonder. "Het vermoeden is dat die begeleiding erbij wel nodig is", zegt ze.

ZIE OOK: Cadeaus, gezondheid, eten... Wat maakt jou gelukkig?

"Voor alle zelfhulpboeken geldt: kijk naar wie het heeft geschreven", zegt Schotanus-Dijkstra. "Is het een onderzoeker, psycholoog, coach of gewoon een schrijver? En als een boek schreeuwt: zo word je gelukkig, zegt dat meer over de marketing dan over de effectiviteit."

Quotes op Facebook maakt nog geen coach

Weijers is ook kritisch over de wildgroei aan gelukscoaches en cursussen. "Iedereen die tegenwoordig wat quotes van een indianenstam op Facebook gooit, noemt zichzelf personal coach. Hun vrienden zeggen dan: goh wat weet je dat allemaal goed en dan denken ze dat ze bijzonder zijn. Ik doe het zelf ook hoor", zegt Weijers.

Schotanus-Dijkstra zegt dat het lastig is om te weten of een gelukscoach goed is. "Het moet klikken tussen jou en de coach. Iemand die een accreditatie heeft van NOBCO, de beroepsvereniging voor coaches, is meestal wel betrouwbaar. Maar als een beroepsregister jou niks zegt, moet je dat eigenlijk ook uitzoeken."

Gelukscoach worden in één dag

Het is verder belangrijk om de opleiding van een coach te controleren. Want behalve veel gelukscoaches zijn er ook veel cursussen tot gelukscoach. "Het aanbod is absurd", zegt Weijers. "Op fastcoaching.com kun je bijvoorbeeld in een dag een gediplomeerd levenscoach worden. Nou sorry, maar dat is net zo geloofwaardig als een schriftelijke cursus biljarten." 

Schotanus-Dijkstra volgt zelf momenteel een opleiding tot gelukscoach. "Ik ben afgestudeerd psycholoog, ben op het onderwerp gepromoveerd en weet er inhoudelijk wel veel van, maar ik beheers nog niet alle gesprekstechnieken. Als iemand maar één cursus heeft gevolgd, moet je je afvragen of zo iemand geschikt is."

Het is een luxeprobleem

Wat Weijers betreft, hoeft niemand bergen geld uit te geven aan het vinden van geluk. "Geluk zit niet in najagen van succes, maar in gelukkig zijn met wat je hebt. En het is een luxeprobleem. Iemand die met zijn gezin op een rubberen bootje op de Middellandse zee drijft en zich afvraagt of ze het overleven, denkt niet na over het reinigen van zijn chakra’s. Als je tijd hebt om te zoeken naar geluk, heb je niet zoveel te klagen."

In therapie

De professionelere zelfhulpboeken, cursussen en therapieën gaan uit van verschillende methodes. Ze zijn allemaal gericht op het verminderen van klachten. Psycholoog Schotanus-Dijkstra legt er drie uit. 

Problemen oplossen

De cognitieve gedragstherapie is probleemgericht: welke problemen heb je, wat is de oorzaak en hoe ga je die oplossen? Je neemt negatieve gedachten op de korrel: kloppen die wel? Deze therapie is veelal gericht op je verleden.

Negativiteit accepteren

Mindfulness en commitmenttherapie gaan om het accepteren van je negatieve gedachten. Je negeert ze niet en probeert ze niet op te lossen, maar je word je ervan bewust dat je ze hebt. En je leert in het nu te leven.

Je sterke punten

De positieve psychologie, die Schotanus-Dijkstra aanhangt, is gericht op je toekomst: Hoe wil je graag zijn? Hoe kun je dingen doen die leuk vindt én waar je goed in bent? Je kijkt minder naar problemen of negatieve gedachten en meer naar je sterke kanten, je ambities en positieve dingen.