Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

09 januari 2017 06:17

Goed voornemen: die roze bril blijft op

Marieke Blom is hoofdeconoom bij ING.

Nieuw jaar, nieuw gevoel. Ik zeg: Het gaat super met de economie.

Ik weet het zeker, ik laat me dit jaar niet van de wijs brengen. Vorig jaar startte ik het jaar met een totaal ander gemoed. En ik was de enige niet. Toen zaten we in de China-paniek. Die overliep in goedkope oliepaniek. De afgelopen jaren, steeds als het crisisgevoel leek weg te ebben, kwam er ophef over mogelijk nieuw gevaar: de boycot met Rusland, de Grieken op drift, China zou kapseizen, de 'gevaarlijk lage olieprijzen'. Draghi deed meer of minder dan verwacht.

Nog getraumatiseerd door de diepe crisis keken markten, media en ook ikzelf bij elk nieuwtje als konijntjes in de koplampen van de aanstormende auto.

Maar in het afgelopen jaar hebben we in economisch opzicht echt een andere bril op gezet. Een roze bril. Brexit? Zal wel weer een mouw aan gepast worden. Trump president? Fántástisch nieuws voor de economie. Bank in Italië bijna failliet? Ach, langs het randje van de regels, maar de karavaan gaat voort. Nieuwe potentiële crisisverhalen lopen tegenwoordig af met een sisser. Schouderophalend laten we de verhalen van mogelijke rampspoed aan ons voorbij gaan.

Zo werd 2016 het jaar waarin we de grauwsluier verruilden voor de economische roze bril. Ook al zegt de opperbaas van het World Economic Forum (de denktank van het internationale bedrijfsleven, die altijd het jaar beginnen met hun bijeenkomst in Davos) dat we in een zee van pessimisme zitten, ik zie overal om me heen juist tekenen van een optimistische stemming. Tijd voor een lijstje.

  • Het vertrouwen van ondernemers is hoog.
  • In het transport, de bouw, de IT en de industrie hebben steeds meer werkgevers een tekort aan mensen.
  • De lonen stijgen.
  • De huizenmarkt draait weer op volle toeren.
  • De consument was de laatste negen jaar niet zo positief als nu. Vooral jongeren zien het weer helemaal zitten.

Consumentenvertrouwen in Nederland. (Bron: Marieke Blom, ING Bank)

Dat zou ik eerder een zee van optimisme noemen. We zijn eruit. Het economische crisistrauma is eindelijk weggezonken. Een stemmetje in mijn hoofd begint tegenwerpingen te maken. Optimisme is nooit mijn sterkste kant geweest.

Weet je wat? Ik maak weer even een lijstje. Dat helpt altijd om mijn hoofd leeg te maken.

1. De werkloosheid daalt weliswaar snel, maar we schatten in dat bovenop de 500.000 werklozen nog tenminste zo’n 300.000 mensen ontmoedigd aan de kant staan. Zou de arbeidsmarkt echt weer goed gaan, dan zouden veel meer mensen toetreden. Kennelijk hebben veel mensen nog het gevoel dat zij er geen kans maken.

2. Die huizenmarkt, dat kan natuurlijk niet zo doorgaan. Begrijp me niet verkeerd: in bijna alle regio’s in Nederland is er nog ruimte voor prijsstijgingen, want wonen is er uitermate betaalbaar. Maar het aantal woningverkopen zit nu wel zo’n beetje op z’n top en de nieuwbouw van woningen groeit niet meer op hetzelfde tempo als vorig jaar. Die groeimotor mindert vaart.

3. De markten overdrijven het enthousiasme voor Trump nogal. Een president die met begrotingsbeleid en deregulering een economie - die al zo’n beetje op volledig potentieel draait - zodanig weet aan te zwengelen dat aandelenkoersen keihard stijgen, ondanks de verwachte renteverhogingen en een sterkere wisselkoers? Moeilijk te geloven. Die euforie moet ooit gecorrigeerd worden toch?

4. Weet u nog in 2013? Toen waren consumenten totaal wanhopig. Bijna iedereen dacht dat het met de economie alleen nog maar slechter zou gaan. En toen, in die zomer… ging de economie weer groeien. Waarmee ik maar wil zeggen: wat zeggen die hoge vertrouwenscijfers nou helemaal?

5. Zouden Martin Wolf van de Financial Times en vele anderen die waarschuwen dat de wereld instabiel wordt in geopolitiek opzicht gelijk hebben? Raakt het Westen verdeeld, naar binnen gekeerd, slecht geleid door populistische politici en werkt dat destabiliserend? En hoeveel economie blijft er eigenlijk over in een wereld met politieke conflicten?

Zo. Lijstje twee gemaakt. En dat lijstje leggen we nu dus weer weg. Focus op het eerste lijstje. Zee van optimisme. Roze bril gaat weer op. Want hij werkt: als iedereen verwacht dat het beter gaat, gedragen we ons anders. Dan is optimisme een self-fulfilling prophecy. Ik laat me dit jaar niet van de wijs brengen, die bril blijft op. Doet u mee?