Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

RTL | Volg het nieuws terwijl het gebeurt

08 juni 2012 15:20

Hopeloos en rampzalig

Het eindspel is begonnen. Dat hoor je steeds vaker. Eind vorig jaar werd voorspeld dat 2012 het jaar van de Apocalyps zal zijn.

700 biljoen dollar

De 10 grootste schuldenstaten ter wereld dragen met elkaar een schuldenlast van 70 biljoen dollar, ofwel 300% van het bij elkaar opgetelde bruto binnenlands product van alle landen op aarde. Deze schuldenstaten (top 5 in volgorde: UK, Japan, China, Spanje, USA) zijn in de beleving bijna schurkenstaten geworden, nu blijkt dat zij aan de basis hebben gestaan van de uitgifte van een ongelooflijke 700 biljoen dollar aan derivaten, ofwel van afgeleide schuld producten.

De jaren dertig?

Overal is sprake van kwetsbaar geworden economieën die aan het wankelen zijn gebracht door falende banken, idiote hulpconstructies, ongecoördineerd monetair beleid, rollebollende politici en verhit publiek debat zonder heldere conclusies. Eigenlijk gaat het maar om een ding: om wie de rekening in zijn of haar schoenen geschoven krijgt. Geen wonder dat de huidige crisis steeds vaker vergeleken wordt met die van de jaren dertig van de vorige eeuw.

We leven al in een depressie

De aanname dat de grootste schuldenstaten van de wereld in een depressie verkeren is reëel. Als tenminste onder een depressie het diepe verlies van vertrouwen bij burgers wordt verstaan in de maakbaarheid van hun eigen toekomst en die van hun dierbaren. Elke depressie kent optimisten en pessimisten. De eerste groep roept vaak om het hardst dat doemdenken de zaak alleen maar erger maakt. De laatste groep vreest dat het einde van de ellende nog lang niet in zicht is.

Verkeerd denken

Hoe uitzichtloos is de situatie op dit moment? Ten eerste blijkt steeds weer dat er geen allesomvattende oplossing voor de schuldenproblematiek is omdat anders (dan regulier) denken niet wordt toegestaan. Eventuele oplossingen moeten aansluiten bij wat als mogelijk in plaats van onmogelijk wordt gezien, terwijl in dat laatste vaak de echte oplossing schuilt.

Eindeloze problemen

Ten tweede blijken bestaande oplossingen voor de schuldencrisis het akelige trekje te hebben dat deze aan het einde van de rit méér en grotere problemen opleveren dan het oorspronkelijke probleem en ook nog eens ergens opduiken waar deze niet verwacht worden. In Duitsland hebben ze hier een gezegde voor: ’Jede Konsequenz führt zum Teufel’.

Patstelling

De schuldencrisis als geheel is in een patstelling terecht gekomen. Het labyrint heeft de structuur van een gordiaanse knoop gekregen. Vooral in Europa is dat goed te merken. Bondskanselier Merkel probeert over de problematiek heen te springen door op een Europa van twee snelheden af te koersen. Ze werd onmiddellijk onderuit gehaald. In Amerika laait de discussie over het schuldenplafond weer op. De aanwas van nieuwe schuld is ‘out of control’ en groeit het politieke systeem boven het hoofd. Japan blijft de schuldenkwestie voor zich uitschuiven en kan dat ook omdat niemand de deurwaarder stuurt. China ontkent dat het een schuldenprobleem heeft en bluft zich een weg naar buiten door massaal geld in de eigen economie te pompen.

Eindspel

Het eindspel is begonnen. Dat hoor je steeds vaker. Eind vorig jaar werd voorspeld dat 2012 het jaar van de Apocalyps zal zijn. Alles om ons heen stort dan in en mensen lopen zich verbijsterd en verdwaasd af te vragen wat hen toch is gebeurd. Niets is meer vertrouwd. Niets en niemand is meer te vertrouwen. Extreme elementen dreigen de macht over te nemen, zoals in Griekenland dreigt. De redelijkheid is zoek. Alleen een gewelddadige climax kan lucht geven aan de frustratie en ergernis van velen over hun eigen noodlot.

Opgaan in lucht

Hoe wijdverspreid is dit denken over de schuldencrisis? Kan het Belgische scenario een rol spelen? Dan stort wél alles in en functioneert er niets meer, maar merkt niemand daar iets van. Het dagelijks leven is dan een kwestie van regelen geworden. Zoals in Zuid-Europa altijd al het geval is geweest. Velen zijn van mening dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen. Dat de oplossing nabij is op het moment dat de nood het hoogst is. Even plotseling als de schuldencrisis gekomen is kan deze voorbij zijn. Opgegaan in lucht. Er kan weer opgelucht geademd worden.

René Tissen

Business Universiteit Nyenrode