Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

RTL | Volg het nieuws terwijl het gebeurt

Live nieuws

16 november 2011 08:42

Column Joost van Leenders: De grote uitdaging is groei

Even waren beleggers tevreden met de wisseling van de wacht in de Europese probleemlanden. Maar de echte grote uitdaging begint nu pas. Lees de column van Joost van Leenders (BNP Paribas).

Even was er weer blijdschap op de beurzen over de situatie in de eurozone. Het aantreden van de technocraten Lucas Papademos in Griekenland en Mario Monti in Italië, zou eindelijk moeten leiden to breed gedragen bezuinigingsmaatregelen en structurele hervormingen. Maar zoals wel vaker was de blijdschap maar van korte duur en liepen de risico-opslagen op staatsobligaties van Zuid-Europese landen weer op en gingen aandelenmarkten onderuit. De uitdaging waar Europa voor staat is het creëren van groei, vooral in de Zuidelijke landen.

Het probleem waar de eurozone voor staat wordt pijnlijk duidelijk uit de najaars-ramingen van de Europese Commissie voor 2012. Die waren flink somberder dan de ramingen die de commissie in het voorjaar publiceerde. Voor Griekenland en Portugal voorziet de commissie nu aanhoudende diepe recessies en voor Italië praktisch nulgroei. Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje krijgen ook te maken met zeer lage inflatie. Maar ook kernlanden zoals Duitsland, Frankrijk en Nederland ontsnappen niet aan de malaise. Voor deze landen werden de groeiramingen meer dan gehalveerd. Ook voor deze landen voorziet de commissie over het algemeen iets lagere inflatie. Lagere inflatie mag dan positief zijn voor de koopkracht van de consument, het maakt het voor de overheid moeilijker om de schuldenlast te verminderen.

De staatsschuld wordt namelijk vaak uitgedrukt als percentage van het BBP, oftewel de omvang van de economie. Aangezien de schuld een nominale grootheid is, wordt in de ratio ook het nominale BBP genomen. Dat kan groeien doordat er daadwerkelijk meer wordt geproduceerd, of doordat de prijzen stijgen. En als het nominale BBP maar sneller groeit dan de schuld, dan daalt vanzelf de schuldratio.

Maar de ramingen van de Europese Commissie maken pijnlijk duidelijk hoe moeilijk het is om de schuldratio terug te dringen als er geen groei is. Over het algemeen voorziet de commissie nu lagere overheidstekorten dan in het voorjaar, aangezien veel landen additionele bezuiningspakketten hebben aangekondigd. Zo voorziet de commissie nu voor Griekenland een tekort van 7% in 2012, terwijl dat in het voorjaar nog 9,3% was. Voor Italië verbeterden de vooruitzichten voor het tekort van 3,2% naar 2,3%. Voor Spanje en Nederland verslechterden overigens de vooruitzichten. Voor Portugal, Ierland, Frankrijk en Nederland bleven ze vrijwel gelijk.

Maar wat betreft de schuldratios is de Europese Commissie juist somberder. Die lopen niet alleen op ten opzichte van 2011, maar worden ook hoger ingeschat dan in het voorjaar, ondanks gelijkblijvende of lagere tekorten. Dat komt natuurlijk door die tegenvallende groei.

Dit laat zien waar de grote uitdaging voor Europa ligt. Bezuinigen of belastingen verhogen mag dan politiek niet altijd even gemakkelijk zijn, het aanjagen van de groei is moeilijker, zeker als de overheid op zwart zaad zit. Op lange termijn kan in een hoop Europese landen de groei bevorderd worden door het doorvoeren van structurele maatregelen. Dat is zeker noodzakelijk, maar op de korte draagt het niet bij aan de groei.

Recent is in verschillende krantenartikelen ook gewezen op de noodzaak van groeibevorderende maatregelen, zoals agressieve monetaire verruiming en fiscaal stimulerend beleid in de kernlanden, terwijl de perifere landen bezuinigen en door deflatie hun concurrentiepositie verbeteren. Mogelijke in combinatie met fiscale overdrachten van de kern naar de periferie.

Aan dergelijke opties zitten de nodige politieke haken en ogen, maar de afgelopen maanden is gebleken dat onder druk van de crisis politieke standpunten kunnen veranderen. En dat is nodig wil men tot een definitieve oplossing van de crisis komen.

Joost van Leenders

Investment specialist Allocation & Strategy BNP Paribas