Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

Columns
07 januari 2017 06:00

De VVD kan geen kant op met Verhofstadt

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Hij was drie keer premier van België, leidt nu de Europese fractie van liberalen en democraten (ALDE), deed een vergeefse gooi naar het voorzitterschap van de Europese Commissie en heeft zich deze week officieel kandidaat gesteld om voorzitter te worden van het Europees Parlement. Guy Verhofstadt is tomeloos ambitieus, met de steun van Mark Rutte. Wonderlijk genoeg.

"VVD'ers hebben niet zoveel op met Verhofstadt, een Europeaan pur sang."

Af en toe zijn de politieke bewegingen van Rutte onnavolgbaar. Zijn steun aan de Belgische liberaal wordt hem in eigen kring niet in dank afgenomen. Want VVD'ers hebben niet zoveel op met Verhofstadt, een Europeaan pur sang. Als het aan Verhofstadt ligt, wordt de Europese Unie omgevormd tot een federatie, de Verenigde Staten van Europa. Dat willen liberalen in Nederland niet.

Rutte koos vaker de zijde van Verhofstadt. In 2014 wilde de Belg zich namens de Europese liberalen kandideren om voorzitter van de Europese Commissie te worden. Maar de Fin Olli Rehn wilde dat ook. Rehn had faam gemaakt als Eurocommissaris, die de begrotingen van de lidstaten moest goedkeuren. Rutte werd gevraagd om samen met een Duitse liberaal te bemiddelen en koos uiteindelijk voor Verhofstadt. Ook nu weer heeft Rutte zijn steun uitgesproken voor de ambitie van de Belg om het Europees Parlement te leiden.

VVD'ers zitten in hun maag met de uitgesproken Verhofstadt. Hij streeft een politiek doel na dat in Den Haag wordt verafschuwd. De Europese Unie is leuk om handel te drijven, maar daar moet het wat Rutte betreft ook bij blijven. Alle macht naar Brussel, zoals Verhofstadt wil, is een nachtmerrie voor Den Haag. De Belg pleit zelfs voor een Europese minister van financiën die belastingen mag heffen. Zijn ideeën staan mijlenver van wat de Haagse liberalen willen met Europa. En toch krijgt deze man alle support van de VVD.

Rutte kan niet anders. Als langstzittende liberale regeringsleider binnen de EU kan hij Verhofstadt moeilijk afvallen. Rutte moet morrende VVD'ers in toom houden. Dat heeft Mark Verheijen ondervonden. Als woordvoerder Europese zaken veegde het Kamerlid de vloer aan met eurofiel Verhofstadt. Hij noemde hem een groter gevaar voor de EU dan Marine Le Pen. Verheijen moest zijn excuses aanbieden. Maar kreeg wel openlijke steun van VVD-coryfeeën als Hans Wiegel en Frits Bolkestein.

Verhofstadt is een open zenuw voor VVD'ers. De JOVD, de liberale jongerenbeweging, wil niets van de Belg weten en neemt publiekelijk afstand van hem. Europarlementariër Hans van Baalen moet zich in allerlei bochten wringen om zijn politiek leider in Europa niet te schofferen. Zolang Verhofstadt over economische kwesties mee stemt met Van Baalen, mag de Belg gerust dromen over een federaal Europa. Die komt er toch niet, zegt de VVD’er.

"Het is niet uitgesloten dat Verhofstadt uiteindelijk profiteert van de ruzie tussen EVP en S&D."

Het lijkt erop dat de VVD Verhofstadt alleen maar steunt, omdat diens ambities toch niet haalbaar zijn. De Belg was kansloos in de strijd om voorzitter van de Europese Commissie te worden. De christendemocraat Jean Claude Juncker won dat gevecht makkelijk. In Europa is de christendemocratische fractie EVP met 217 leden vele malen groter dan ALDE (68 leden).

Zo bezien is Verhofstadt tamelijk kansloos om voorzitter te worden van het Europees Parlement. Toen Martin Schulz van de sociaaldemocratische fractie S&D parlementsvoorzitter werd, is de afspraak gemaakt dat hij na tweeëneenhalf jaar plaats zou maken voor een christendemocraat. Schulz is inderdaad opgestapt, maar de sociaaldemocraten hebben hun afspraak opgezegd en komen nu met een eigen kandidaat. Het is niet uitgesloten dat Verhofstadt uiteindelijk profiteert van de ruzie tussen EVP en S&D.

Op 17 januari kiest het parlement zijn nieuwe voorzitter. De VVD heeft wat uit te leggen als dat een pure federalist wordt. D66, ook lid van ALDE, zal er geen last van hebben. Zij horen wel vaker dat ze eurofiel zijn. 

Jos Heymans